जुन्या काळातील शाळा

जुन्या शाळा : संस्कार, शिस्त आणि माणुसकीची विद्यापीठे "शाळा" हा शब्द उच्चारला की प्रत्येकाच्या मनात आठवणींचा एक सुंदर झरा वाहू लागतो. आजच्या अत्याधुनिक, डिजिटल आणि स्मार्ट वर्गखोल्यांच्या युगात उभे राहून जेव्हा आपण जुन्या शाळांकडे मागे वळून पाहतो, तेव्हा एक वेगळेच जग डोळ्यांसमोर उभे राहते. ते जग साधेपणाचे होते, पण समृद्ध होते; साधनांची कमतरता होती, पण … Continue reading जुन्या काळातील शाळा →

जनगणना

🏠🌳☘️ जनगणना: एक सुखद आणि अविस्मरणीय अनुभव…🏠👌👌🌹🌹 ‘जनगणना’… वरवर पाहता हा केवळ एका सरकारी कर्तव्याचा, कागदपत्रांचा आणि आकड्यांचा खेळ वाटू शकतो. पण जेव्हा आपण प्रत्यक्ष फिल्डवर उतरतो, लोकांच्या घरांचे उंबरठे ओलांडतो, तेव्हा समजते की ही केवळ आकडेवारी गोळा करण्याची मोहीम नाही, तर माणसांच्या मनांचा आणि त्यांच्या जगण्याचा घेतलेला एक जिवंत शोध आहे. नुकताच आलेला जनगणनेचा … Continue reading जनगणना →

पेट्रोल भरताना नोजल कसा बंद होतो?

गाडीची टाकी फुल होताच पेट्रोल पंप मशीन कसं थांबतं? सोप्या भाषेत समजून घ्या सायन्स विशेष म्हणजे हे काम कोणत्याही स्मार्ट सेन्सरशिवाय किंवा इंटरनेटशिवाय होतं. अनेकांना वाटतं की नोजलमध्ये काही डिजिटल सिस्टीम असते जी टाकीतील इंधनाचं प्रमाण मोजते. पण प्रत्यक्षात ही प्रक्रिया Physics च्या एका भन्नाट तत्त्वावर चालते आणि गेल्या अनेक दशकांपासून जगभरात जवळपास त्याच पद्धतीने … Continue reading पेट्रोल भरताना नोजल कसा बंद होतो? →

Venturi Effect

व्हेंचुरी परिणाम (Venturi Effect) – सविस्तर माहिती विज्ञानाच्या जगात द्रव (Liquids) आणि वायू (Gases) यांच्या प्रवाहाशी संबंधित अनेक महत्त्वपूर्ण तत्त्वे आहेत. त्यापैकी व्हेंचुरी परिणाम (Venturi Effect) हे एक अत्यंत महत्त्वाचे आणि उपयुक्त तत्त्व आहे. जेव्हा एखादा द्रव किंवा वायू अरुंद मार्गातून वेगाने वाहतो, तेव्हा त्याचा दाब कमी होतो. या घटनेलाच व्हेंचुरी परिणाम असे म्हणतात. हे … Continue reading Venturi Effect →

माणुसकी – लगीन {लग्न}

माणुसकीलगीन अर्थात लग्न…{१९८०-९० च्या दशकातील जिवंत संस्कृती} `शिवश्री लक्ष्मण काटेकर` *7588020886* १९८०–९० चं दशक म्हणजे आजच्या भाषेत “सुवर्णकाळ” म्हणावा असा काळ.त्या काळात गरीबी होती, साधनं कमी होती, पैसा कमी होता; पण माणसांच्या मनातला “जिव्हाळा” अफाट होता.घरं मातीची होती, पण नाती सोन्यासारखी होती.भाकरी कोरडी असली तरी ती प्रेमाने फुललेली होती.आणि लग्न…!लग्न म्हणजे केवळ दोन व्यक्तींचा नव्हे … Continue reading माणुसकी – लगीन {लग्न} →

बाप

बापाचे महत्व आईवर खूप कविता, लेख, गाणी लिहिली जातात. आईचे प्रेम हे जगातील सर्वात सुंदर प्रेम मानले जाते. पण या सगळ्यात अनेकदा शांतपणे आपल्या कुटुंबासाठी झटणारा “बाप” मात्र मागे पडतो. बाप कधी स्वतःच्या भावना व्यक्त करत नाही, कधी आपल्या दुःखाचा गाजावाजा करत नाही, पण आयुष्यभर कुटुंबाच्या सुखासाठी झिजत राहतो. म्हणूनच बापाचे महत्व समजून घेणे खूप … Continue reading बाप →

1980 चा शाळा प्रवेश

✍️ “१९८०–९० च्या दशकातील शाळा प्रवेश – साधेपणातून घडलेली संस्कारांची शाळा” शिवश्री लक्ष्मण काटेकर, सोलापूर. शाळा प्रवेश १९८० ते १९९० चा काळ… आजच्या डिजिटल युगाच्या तुलनेत अगदी वेगळा, साधा आणि मनाला भिडणारा होता. त्या काळातील शाळा प्रवेश म्हणजे कोणताही गाजावाजा नाही, मोठी प्रक्रिया नाही, फॉर्म नाहीत, कागदपत्रांची लगबग नाही, फोटो नाहीत आणि कोणत्याही प्रकारची शिफारस … Continue reading 1980 चा शाळा प्रवेश →

सुट्टीत अभ्यास देणं योग्य कि अयोग्य

आजच्या स्पर्धात्मक आणि वेगवान जगात शिक्षणाला प्रचंड महत्त्व आले आहे. पालक आणि शिक्षक दोघेही मुलांच्या भवितव्यासाठी जागरूक झाले आहेत, ही सकारात्मक बाब आहे. मात्र या जागरूकतेचा अतिरेक होऊन तो दबावात बदलतो तेव्हा तो मुलांच्या सर्वांगीण विकासासाठी घातक ठरू शकतो. विशेषतः उन्हाळी सुट्टीच्या काळात मुलांना सतत अभ्यासाच्या जोखडात अडकवण्याची जी प्रवृत्ती वाढताना दिसते, ती गंभीरपणे विचार … Continue reading सुट्टीत अभ्यास देणं योग्य कि अयोग्य →

हापशा

दुष्काळात जीवनदायी ठरलेला हँडपंप आणि त्याचा अज्ञात निर्माता….वाचा सोलापूर हँडपंपच्या निर्मितीचा प्रवास !!हा फोटो कसला आहे हे तुम्हाला सांगायलाच नको. अजूनही हा पंप आपण गावागावात बघतो. सोप्या भाषेत याला हँडपंप - हापसा - हापशा असं नाव आहे. लोकप्रिय संस्कृतीत त्याला अनेक टोपण नावंही दिली गेली आहेत. अधिकृत सरकारी भाषेत याचे नाव आहे India Mark II … Continue reading हापशा →

1990 चे दशक

१९९० पूर्वीची माणुसकी : हरवलेले दिवस, हरवलेली माणसं आणि हरवलेलं बालपण आजच्या वेगवान आणि कृत्रिम जगात जगताना अनेकदा मन नकळत भूतकाळात हरवून जाते. विशेषतः १९९० च्या दशकापूर्वीचे दिवस आठवले की मन भरून येते. त्या काळात ना मोबाईल होते, ना इंटरनेट, ना सोशल मीडिया, ना मोठमोठी मॉल्स; पण तरीही आयुष्य सुंदर होतं, मन आनंदी होतं आणि … Continue reading 1990 चे दशक →