मुलांना घडविण्याचा कान मंत्र

काही न करता उद्धट मुलांनाही लागेल कडक शिस्त, संस्कारी बनवण्यासाठी कान मंत्र

मुलांना चांगले वळण, शिस्त लावण्यासाठी व सुसंस्कारी बनवण्यासाठी पालकांनी काय करायला हवं याविषयी काही खास parenting tips

मुलांना चांगले वळण लावणे म्हणजे नेमकं काय? केवळ त्यांना प्रत्येक कामात टोकणे किंवा त्यांच्या मनात भीती घालणे म्हणजे संस्कार नव्हेत. चुकीच्या पद्धतीने हाताळलेली मुले मोठेपणी विचारी बनण्याऐवजी बिथरलेली किंवा आत्मविश्वासहीन निघू शकतात. ती सतत घाबरलेली असतात, त्यांना मोठ्यांचा आदर कसा करावा, चारचौघांत संस्कारी मुलांसारखं कसं वागावं याचं ज्ञान नसतं. पालकांनी मुलांशी वागताना संयम आणि समजूतदारपणा दाखवणे गरजेचे आहे.

मुलांच्या व्यक्तिमत्त्वाला पैलू जे पालकांचे काम सोपे करतील. मुलांना सांभाळणं ही खूपच कठीण आणि नाजूक गोष्ट असते. त्यांच्या पालकत्वामध्ये एक जरी चूक झाली तरी मुल वाईट मार्गाला जाऊ शकते. ज्या प्रत्येक पालकाला माहितच हव्यात. यामुळे उद्धट, हट्टी मुलंही संस्कारी, शिस्तीत राहणारी बनतील.

1) मुलांसमोर स्वतः एक आदर्श उदाहरण बना

मुलांसमोर स्वतः एक आदर्श उदाहरण बना
मुले ही केवळ ऐकण्यापेक्षा पाहून अधिक शिकत असतात. सुधा मूर्ती यांच्या मते, जर तुम्हाला तुमच्या मुलाने दयाळू आणि प्रामाणिक असावे असे वाटत असेल, तर तुमच्या स्वतःच्या व्यवहारात ते गुण असणे गरजेचे आहे. पालक जसे वागतात, तसेच अनुकरण मुले करतात. त्यामुळे मुलांसमोर सकारात्मक ‘रोल मॉडेल’ बना आणि त्यांना योग्य उदाहरणे देऊन शिकवा.

2) वाचन आणि बौद्धिक विकासाला प्रोत्साहन द्या

वाचन आणि बौद्धिक विकासाला प्रोत्साहन द्या
मुलांच्या आयुष्यात पुस्तकांचे स्थान अत्यंत महत्त्वाचे असते. त्यांना लहान वयापासूनच वाचनाची आवड लावून द्या. मुलांशी केवळ खेळण्यांच्या गोष्टी न करता त्यांना वेगवेगळ्या बौद्धिक चर्चांमध्ये सामील करून घ्या. सतत काहीतरी नवीन शिकण्याची वृत्ती त्यांच्यात निर्माण करा, ज्यामुळे त्यांचा मानसिक आणि बौद्धिक विकास वेगाने होईल.

3) पैशाचे मूल्य आणि आर्थिक शिस्त शिकवा

पैशाचे मूल्य आणि आर्थिक शिस्त शिकवा
मुलांना मिळणाऱ्या पॉकेटमनीचा वापर कसा करायचा, हे पालकांनी शिकवले पाहिजे. हवी असलेली वस्तू घेण्यासाठी पैशांची बचत कशी करावी आणि अनावश्यक खर्च कसा टाळावा, याचे धडे लहानपणापासून दिल्यास त्यांच्यात आर्थिक शिस्त निर्माण होते. त्यांच्यावर छोट्या जबाबदाऱ्या सोपवल्याने त्यांना श्रमाचे आणि पैशाचे महत्त्व समजते.

4) विनम्रता आणि यशाचा अहंकार टाळणे

विनम्रता आणि यशाचा अहंकार टाळणे
यशाने हुरळून न जाणे आणि अपयशाने खचून न जाणे, हा यशाचा खरा मंत्र आहे. सुधा मूर्ती सांगतात की, मुलांमध्ये नम्रता असणे अत्यंत गरजेचे आहे. कोणत्याही यशानंतर मुलांच्या मनात अहंकार येणार नाही, याची पालकांनी काळजी घ्यावी. तसेच, मुलांचे मित्र किंवा सहकारी देखील सुसंस्कारी असावेत, कारण संगतीचा मुलांच्या वागणुकीवर मोठा परिणाम होत असतो.

5) मुलांच्या स्वप्नांचा आदर करा

मुलांच्या स्वप्नांचा आदर करा
प्रत्येक पालकाचे आपल्या मुलासाठी एक स्वप्न असते, पण मुलांचे स्वतःचेही काही वेगळे छंद आणि स्वप्ने असू शकतात. स्वतःची स्वप्ने मुलांवर लादण्याऐवजी, त्यांना त्यांची स्वप्ने पूर्ण करण्यासाठी पाठबळ द्या. जेव्हा मुलांना त्यांच्या आवडीचे क्षेत्र निवडण्याचे स्वातंत्र्य मिळते, तेव्हा ते अधिक जिद्दीने आणि आनंदाने प्रगती करतात.